Recycle

Inderdaad.
Wat is nieuw.

Precies het tegenovergestelde kun je je ook afvragen: wat is oud?
Je voelt de bui al hangen: dit wordt een terugkijkverhaal.
Het einde van een jaar is in zicht en dan komen de onvermijdelijke lijstjes, terugblikken en oude koeien weer van stal, nadat ze eerst uit de sloot waren gehaald.
Conferenciers nemen het jaar scherpzinnig onder de loep.
De een nog beter dan de ander.

Maar, wordt dit een terugblik?
Want waarom niet vooruit kijken?
Wat geweest is, weet ik toch al.
Ik was er zelf bij.
Ook niet helemaal vanzelfsprekend, want tot op de dag van vandaag komen herinneringen terug, waarvan ik het bestaan niet meer vermoedde.

Mijn jaarlijstje.
Ik betrap mezelf erop dat ik al maanden geleden bezig was met een terugblik.
Niet alleen het afgelopen jaar, maar alles wat ik me kan herinneren.
Sommige dingen komen makkelijk naar boven, voor andere moet of wil, ik moeite doen.

Trouwens, ik ben er al sinds jaren bewust mee bezig.
Terughalen.
Herinneren.
Om zo mijn patronen, mijn gedrag te kunnen herleiden.
Analyseren.
Om te kunnen groeien.
Waarom doe ik dit, waarom denk ik dat?
Wat is karakter, wat is genetisch bepaald?
En dan zijn er nog omgevingsfactoren.
Alles bij elkaar maakt dat de persoon die ik ben.
Uniek.
Iedereen is uniek.
Maar wat maakt nu precies dat ik uniek ben?
Dat jij uniek bent.
Dat wij uniek zijn.

Want we doen ook heel veel dezelfde dingen.
Ik mag hier graag de IKEA-metafoor voor gebruiken.
En meer hoef ik niet te doen: het spreekt voor zich.
We willen allemaal dezelfde dingen.
We hebben een bepaalde levensverwachting.
(Hoeveel mensen hebben er een bepaalde doodsverwachting? Dan bedoel ik niet als je al terminaal bent, wat we overigens in wezen allemaal zijn, maar dat terzijde…)

Iedereen heeft overeenkomstige wensen.
Ik denk alleen dat veel van die wensen vooral door de maatschappij waarin wij leven is bepaald.
Ik heb het niet over eerste levensbehoeften.
Daar zit ook precies de kern: alles wat leeft heeft eerste levensbehoeften.
Wij, de mens, zijn daarin niet uniek.
We moeten ademen, eten, drinken, rusten, beschutting tegen de elementen, liefde. In min of meer willekeurige volgorde
Kijk om je heen: ieder dier leeft volgens die basisbehoeften.
En mensen zijn een diersoort.

En dat is waar ik vaak struikel.
Ik weet al van kleins af aan en merk steeds nadrukkelijker dat ik, behalve die basisbehoeften, iets anders wil dan wat gebruikelijk is.
Ik heb trouwens keuzes gemaakt in mijn leven die dat ontkrachten.
Ik ben (nog) getrouwd, ik heb een kind, ik heb een koophuis, ik heb een auto en ik heb behoorlijk wat IKEA-spul in huis.
Die keuzes heb ik gemaakt omdat ik er van overtuigd was dat ook ik deze doelen in mijn leven moest hebben. Ook al zei mijn gevoel wat anders.

Ik heb nergens spijt van.
Dat niet.
Van spijt krijg ik het zuur en van zuur word ik lelijk.
En dat heb ik liever niet
Want ijdel ben ik ook heus wel.
Niets menselijks is mij vreemd (gek genoeg…).
Het gaat om identiteit.
Wie ben ik en wat wil ik.

En als ik mijn leven overzie, wat op zich geen makkie is, gezien alle grilligheid, dan wordt mij duidelijk dat ik al jaren aan het zoeken ben.
Zoeken naar wat er al die tijd is: ik.

Ik ben.
Ik ben zwart of wit.
Aan of uit.
Rennen of stilstaan.
Rustig of hyper.
Ik ben een vat vol tegenstellingen.
(Om maar eens iets goed te jatten.)

Ik ben volop in ontwikkeling.
Ik durf met mijn billen bloot.
Ik durf de rottende wortels weg te snijden.
Ik durf te groeien.

Maar…
Het is nog een heel, heel lange weg.
Ik kan veranderen.
Maar mijn directe omgeving verandert niet mee.
Mijn sociale netwerk zit niet te wachten op verandering.
Verandering is onrust.
Is bedreiging.

Ik durf het.
Ik heb het lef.
Ik wil het durven.
Ik wil het lef hebben.
Ik ben de wolf in schaapskleren.
Tijd om mijn identiteit bekend te maken.
Mijn tanden laten zien.
Want met een wolf is niets mis.
Het is alleen niet handig als hij zich tussen schaapjes bevindt.
En ook al doet de wolf nog zo zijn best: een echt schaap wordt hij nooit.
Dat is pas frustrerend.
Frustratie zet zich om in woede.
Blinde woede.
En dat betekent chaos.
Zover mag het niet komen.

Hm… Zo begin ik over vooruitblikken en zo zit ik in een therapeutisch verantwoorde brij.
Waar niemand, behalve ik (ha!), denk ik, iets van begrijpt.
Al die verwijzingen, al die losse eindjes, al die fragmenten.
Wat moet je ermee?
Niets.

Ik had beloofd om vooruit te kijken.
Ook weer waar.

We gaan allemaal dood.
Dat is het uiteindelijke doel.
Meer is er niet.

We zijn een blad aan een boom, onderdeel van de cyclus van de seizoenen.
Niets meer en niets minder.
De natuur.
Dat zijn wij.
Dat is het leven en de dood.
De raderen draaien en dat blijven ze doen.
Net zolang tot ook die raderen versleten zijn en de boel instort.

Want ons leven, het leven zoals wij dat kennen, is ook maar een fractie van een nog groter geheel.
En dat grote geheel is ook weer onderdeel van een nog weer groter geheel.
En ga zo maar door.
Het stopt niet.
Nooit.
Tenminste, als je de dingen bekijkt vanuit ons menselijk perspectief.
Want ook dit is willen begrijpen.
Bevatten.
Het kan toch niet zo zijn dat….
Ja, zo is het wel.

Een stofje, een zuchtje wind, een druppel water, een zandkorrel… Is allemaal te bevatten en we gaan er aan voorbij met alle arrogantie die in ons zit.

Massaal knallen we straks ontelbare miljarden de lucht in.
Financiële crisis (die helemaal niet bestaat), of niet.
Knallen zullen we.
En zuipen.
En neuken.
En net doen alsof we een nieuw begin inluiden.
Maar het is allemaal oud zeer.
Niemand verandert.
Alles blijft hetzelfde.
Er is teveel angst.
En misschien ben ik wel de grootste angsthaas en heb ik helemaal geen lef.
Ik, de onheilsprofeet.
Gedenk te sterven is mijn credo.
En waarom?
Omdat ik ook bang ben.
Ik wil niet dat dit leven geen doel heeft.
En toch is het zo.
Want je kunt doen wat je wilt.
Voor nageslacht zorgen, uitvindingen doen, muziek maken, historie schrijven: het is allemaal niets.
Alleen maar het laten overleven van de soort.
En dat de soort nog iets heeft om over te ouwehoeren.
Dat de soort weet dat er mensen voor hen waren die dingen deden die zij nu niet meer hoeven te doen.
Op zich ook weer triest.
De bel is al uitgevonden.
Toch sneu.
Want niemand hoeft dat nu meer te doen.
Alles is al gedaan.

Weemoedig staren we straks voor ons uit.
De 1 januari-dip staat voor de deur.
De afdaling, de sprong, de landing.
Verwachtingsvol opkijken: hoe was de sprong?
Is het de beste?
Ja.
Maar is het dat volgend jaar, volgende maand, volgende week, morgen nog steeds?

Overtreffend overtroffen worden.

Soms zou ik willen dat ik een oprechte Frans Bauer-fan was.
Dan kon ik zwijmelen en denken dat het leven zin heeft.
Maar, zo ben ik niet.
En gelukkig maar.
Laat mij maar tobben.
Want ook dat ben ik.

Doelloos tobben.
Piekeren en peinzen.
Willen doorgronden en me daar op stukbijten.
Al zolang ik me kan herinneren.

Cirkels.
Allemaal cirkels.
Alles is rond.
Alles is herhaling.

2009.
Het interesseert me geen reet.
Het is een getal.
Een willekeurige telling.
Ontstaan door de hang naar iets om aan vast te houden.
Want de waarheid kan niet zo simpel zijn.
Dan maar geloven.
Goed geloven.
Goedgelovig.
Naïef.

Oud.
En nieuw.
Wat is oud en wat is nieuw?
Wat oud is, was ooit nieuw.
Wat nieuw is, is ooit weer oud.

Fijne dagen.

~ door egoecho op 21 december, 2008.