Leesgeld

Eens in de zoveel tijd krijgen we van de gemeente een krantje in de bus. Zo’n dingetje met mededelingen en hier en daar wat jubelinterviewtjes of artikelen waaruit moet blijken dat alles helemaal toppie gaat, hier in het Amsterdamse. Zoveel woningen erbij, parkeerbelasting verhogen, meer groen, minder afval, opruimdagen en per 8 april alle brom- en snorfietsen van het fietspad, althans, binnen de ring van Saturnus of over welke ring ze het dan ook hebben. Oh, wacht. De A10. Dat is dus de helft van A4, daar de helft van, dan daar weer de helft van en zo door tot je A10 hebt. Vermoed ik. Ik kan in ieder geval niet wachten, want ik haat die kutscooters. Natuurlijk moet er flink gewatteerd worden, want het geldt per die datum, maar er wordt hier en daar nog wel een oogje toegeknepen. Iets met stinkende heelmeesters.
Nou goed, en nog veel meer van die dingen die een gemeente uitspookt en waarvan je hoopt dat er een tiende deel van waar is. Want laten we eerlijk zijn: ambitie en visie staat meestal gelijk aan een dikke zwerende middelvinger.

Dus oké, dat krantje. Ik lees het allemaal, dat dan weer wel. Ik wil toch weten wat er op de wankele stapel staat, jatochnietdan?
Er staat ook een artikel in over laaggeletterdheid. Trekt natuurlijk ook mijn aandacht, dus ik lees. Over een man die zijn jaren op school achterin de klas sleet, omdat hij niet mee kon komen. Dat was lastig voor de leerkracht die hem dus vooral zoveel mogelijk wilde negeren. Ouders waren te druk, want die hadden een eigen zaak, dus ook daar kon hij niet terecht. Via de, destijds nog, sociale werkplaats komt hij terecht in een soort parkeerwachtersfunctie in een parkeergarage. Hij vertelt dat hij al die jaren vooral bezig is om zijn grote geheim van het niet goed kunnen lezen en schrijven te verbergen. Allerlei smoesjes en halve waarheden moeten hem hierbij helpen. Uiteindelijk heeft een collega het door en, heel lief, die helpt om deze man weer de klas in te krijgen. Na jaren en jaren kan hij nu lezen en schrijven. Hij gaat nu zelfs naar de bieb. Als bewijs daarvoor poseert hij op de foto in een bibliotheek met een boek in zijn handen. Dat is mooi. Ik besef door zo’n verhaal weer eens dat goed lezen en schrijven nog steeds niet vanzelfsprekend is. Volgens de informatie die ik vind zijn er alleen al in Nederland 2,5 miljoen mensen die hiermee tobben. Dagelijks en jarenlang. Het leven is al geen makkie en wordt nog eens extra ingewikkeld als je niet kunt lezen en schrijven, of wanneer je er heel veel moeite mee hebt. Dat lijkt mij een hel. Fantastisch dat het hem is gelukt. En dat niet alleen. Hij woog op zeker moment 165 kilo en ook daar is inmiddels 70 kilo van af. Hij voelt zich goed, of in ieder geval heel veel beter.

Ik zou ik niet zijn als er niet iets is waar ik mij vreselijk aan erger in dit verhaal. Volgens het stukje zou deze goede man zo dik zijn geworden omdat hij slecht kon lezen. Ja, echt, het staat er. En er wordt ook uitgelegd waarom dan. Hij begreep namelijk niet wat er op de etiketten in de supermarkt stond en at daarom dus te veel producten met suiker en vet. Dus daarom was ie zo zwaar geworden. Heus eerlijk waar.

Bizar vind ik het. Ik weiger te geloven dat deze man dit zelf zo heeft gezegd. Die woorden zijn hem in de mond gelegd, het is hem wijsgemaakt tijdens een of andere bijeenkomst: ‘Dan zeg je toch gewoon dat het daardoor kwam?’ Wie fluistert zulke smoezen in de oren van een toch al kwetsbare groep? Dan spoor je niet.
En dan, wie o wie leest de etiketten van de producten die zij/hij koopt? Wie? Ja, ik soms, als ik iets echt niet ken en ook helemaal geen idee heb wat dit nou weer voor product is, dat ding met die schil, geel, krom en wat naar banaan ruikt (waar zit dat etiket eigenlijk?). Of, vooruit, wanneer ik nu eindelijk wel eens wil weten welke teringzooi ergens in zit. Meestal iets wat ik dan vervolgens toch wel koop, omdat er nu eenmaal geen goed alternatief is, of omdat mijn budget mij vertelt dat er geen andere optie is. Maar moet je echt etiketten kunnen lezen om niet te zwaar te worden? Dan bij deze een gat in de markt: het etiketdieet!

Ik kan mij eigenlijk veel meer voorstellen bij een situatie waarin overgewicht het gevolg is van stress. Als je nooit werd gezien (leerkracht, ouders) en je erg veel moeite hebt met schrijven en lezen, dan heb je geen zelfvertrouwen en een slecht zelfbeeld. Dan vermoed ik zomaar dat een vreetbui best wat troost kan bieden. Eventjes. En daarna weer. Eventjes. En daarna weer. Et cetera. Ik noem maar wat. Anderen gaan gokken, gaan hun huis nooit meer uit of erger.

De man in dit stuk is, waarschijnlijk zonder het te weten, het slachtoffer van een achterlijke artikeltjesschrijver die het allemaal wel gescheten vindt. De 300 woorden zijn getypt, fotootje erbij en klaar. Nu maar hopen dat er massaal wordt aangemeld bij de gemeente die gratis taalles aanbiedt. Uitstekend en lief plan, maar leest jouw doelgroep dan wel dit krantje? Of moet er gewoon een potje subsidiegeld worden verantwoord?